ابن خلدون ( مترجم : م . محمد پروين گنابادى )
805
تاريخ ابن خلدون ( مقدمه تاريخ ابن خلدون ) ( فارسى )
يادآور شديم كه زندگانى باديهنشينى كهنتر از شهرنشينى است و بر آن مقدم مىباشد و از اين رو صنعت كشاورزى از حرفههاى دوران بيابان گردى است كه شهريان آن را پيشهء خود نميسازند و به اصول آن آشنا نيستند ، زيرا كليهء عادات و احوال آنان نسبت به عادات و كيفيات زندگانى باديهنشينى در مرتبهء دوم واقع است و صنايع ايشان نيز در مرتبهء دوم صنايع باديهنشينان قرار دارد و بدنبال آنهاست ، و خدا آفريدگار داناست [ 1 ] فصل بيست و پنجم در صناعت بنايى بنايى از نخستين صنايع اجتماع شهرنشينى و كهنترين آنهاست و عبارت از شناختن كاريست كه بدن انسان براى سكونت و پناهگاه خويش خانهها و جايگاههايى آماده مىكند [ چه انسان بر سرشتى آفريده شده است كه در سرانجام كار و آيندهء زندگى خود ميانديشد و از اين رو ناچار است بنيروى انديشهء خود خانههائى كه داراى ديوارها و سقف از همه جهات مىباشد براى جلوگيرى از رنج گرما و سرما برگزيند . و جماعات بشرى در اين انديشهء طبيعى كه معنى انسانيت است با يك ديگر متفاوتند پس آنان كه در مناطق معتدل مىزيند [ 2 ] ، هر چند با هم اختلاف سليقه و سبك هم داشته باشند به علت اعتدال مناطق خود اين انديشه را اجرا ميكنند و براى خود خانههائى ميسازند مانند ساكنان اقليم دوم و ما بعد آن تا اقليم ششم ، ولى ساكنان اقليم نخست و هفتم از برگزيدن چنين مساكنى دوراند ، زيرا از يكسو در مناطق غير معتدل سكونت دارند و از سوى ديگر انديشهء آنان از درك چگونگى صنايع انسانى عاجز است و از اين رو
--> [ 1 - ) ] سورهء يس ، آيهء 81 اين آيه در چاپهاى مصر و بيروت نيست و پايان فصل در چاپهاى مزبور چنين است : « و خدا سبحانه و تعالى بهر گونه بخواهد بندگان خود را به راه راست رهبرى مىكند . » [ 2 - ) ] ( مقيدون ) در چاپ « پ » بجاى معتدلون درست نيست .